THOHUN-NCO has organized an online talk show activity, One Health In the park VI in the topic of “Safety Songkran” on April 8, 2022

“เที่ยวสงกรานต์อย่างไรให้ปลอดภัย ห่างไกลโควิด-19 และอุบัติเหตุ”

เมษาฯ หน้าร้อนวนมาอีกปีแล้ว ในช่วงอากาศอบอ้าวแบบนี้ คนไทยคงจะนึกถึงเทศกาลสำคัญอื่นใดไปไม่ได้ นอกจาก “เทศกาลสงกรานต์” ที่ผู้คนจะมาร่วมเฉลิมฉลองในฐานะวันขึ้นปีใหม่แบบไทย รวมถึงมีการละเล่น รื่นเริง รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ โดยเฉพาะวัยรุ่นหนุ่มสาว จะสนุกกันเต็มที่จนบางทีก็ไม่ถือเนื้อถือตัวกันเลย แต่ในยุคโควิด-19 แบบนี้ เราจะเล่นสงกรานต์อย่างไร ให้ปลอดภัย ทั้งจากโรคภัย และอุบัติเหตุต่าง ๆ วันนี้ เครือข่ายมหาวิทยาลัยสุขภาพหนึ่งเดียวแห่งประเทศไทย (Thailand One Health University Network; THOHUN) ได้เชิญผู้เชี่ยวชาญจาก 4 แขนง มาล้อมวงสนทนากันชัด ๆ ชี้กันตรง ๆ เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้ตระหนักถึงภยันตรายที่สามารถเกิดขึ้นได้ และนำแนวทางการป้องการไปปฏิบัติ ดูแลตนเองและคนที่เรารัก ในเสวนาออนไลน์ “One Health in Virtual Park” หัวข้อ “เที่ยวสงกรานต์ปลอดภัย”

รดน้ำดำหัวอย่างไร? ให้ห่างไกลโควิด-19

โควิด-19 เป็นโรคระบาดที่ระบาดมานานแล้วกว่าสองปี ถึงเวลาหรือยังที่เราจะนำ ”สงกรานต์วิถีใหม่” มาใช้ มันคืออะไร นายแพทย์เฉวตสรร นามวาท ผู้อำนวยการกองควบคุมโรคและภัยสุขภาพในภาวะฉุกเฉิน กระทรวงสาธารณสุข ให้ข้อมูลถึงการเตรียมตัวให้มั่นใจก่อนเดินทาง โดยการฉีดวัคซีนให้ครบโดสและเข็มกระตุ้น ทั้งตนเองและคนใกล้ชิด สังเกตตัวเองว่ามีอาการของโควิด-19 หรือไม่ ถ้าจะให้ดีควรตรวจ ATK ก่อนร่วมงานภายใน 72 ชั่วโมง รวมถึงหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดแออัด สังสรรค์ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ส่วนการรดน้ำดำหัวในครอบครัวนั้นสามารถกระทำได้ แต่ควรเว้นระยะ ไม่หนาแน่น สวมหน้ากาก หมั่นใช้เจลแอลกอฮอล์ล้างมือ หากต้องรับประทานอาหารร่วมกัน ควรเว้นระยะห่างให้มากกว่าเดิม ในขณะที่การสาดน้ำ ประแป้ง และปารตี้โฟมในที่สาธารณะนั้น กรุงเทพมหานคร (กทม.) มีมาตรการสั่งห้าม โดยท่านผู้อ่านสามารถตรวจเช็คมาตรการการป้องกันโควิด-19 ในพื้นที่ของตนเองได้ทางเว็บไซต์ของกระทรวงสาธารณสุข หลังจากเดินทางกลับควรสังเกตตนเอง และตรวจ ATK อีกครั้ง หากมีการสัมผัสหรือใกล้ชิดกับผู้ป่วยควรกักตัว 14 วัน

ขับขี่ปลอดภัย ไร้การสูญเสีย

คุณเคยทำผิดกฎจราจรหรือไม่ อุบัติเหตุยังไม่เกิด ไม่ได้แปลว่าจะไม่เกิด คุณรุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสังคม (สำนัก 10) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. ให้ข้อมูลถึงความสูญเสียจากการจราจรทางบกในปี 62 ของประเทศคือ 6.7 ล้านบาทต่อราย หรือคิดเป็นมูลค่า 642,743 ล้านบาท ความสูญเสียเหล่านี้เกิดจากอะไร พฤติกรรมหลัก ๆ คือการดื่มแล้วขับ สิ่งสำคัญคือการสวมหมวกนิรภัย ที่จะช่วยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บที่ศีรษะ และการคาดเข็มขัดนิรภัย โดยกฎหมายกำหนดว่าทุกตำแหน่งที่นั่งต้องรัดเข็มขัดนิรภัยเพื่อความปลอดภัย การดื่มแอลกอฮอล์ แม้ว่าทางรัฐจะมีมาตราการที่ทำให้ตัวเลขความสูญเสียลดลงคือการไม่จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในช่วงสงกรานต์และผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี แต่การไม่ดื่มแอลกอฮอล์ สามารถเริ่มได้เลยที่ตัวเรา รวมถึงพฤติกรรมการขับรถเร็ว การไม่หยุดรถบริเวณทางม้าลาย ซึ่งทำให้เกิดเป็นข่าวโด่งดังจากกรณีเสียชีวิตของคุณหมอกระต่าย หรือการโทร แชท ใช้โทรศัพท์มือถือขณะขับขี่ หากท่านยังมีพฤติกรรมเหล่านี้ อาจจะต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ “ตั้งสติ ก่อนสตาร์ท” เพื่อให้สงกรานต์นี้ เป็นสงกรานต์ที่ปลอดภัยกับทุกคน

ตกน้ำ ตกท่า ทำยังไงดี?

หลายคนทราบกันดีอยู่แล้วว่ามีการสูญเสีย บาดเจ็บและล้มตายจากเทศกาลสงกรานต์ในทุก ๆ ปี แต่อุบัติเหตุที่พบบ่อยไม่แพ้กันในช่วงหน้าร้อน คืออุบัติเหตุทางน้ำ ซึ่งมักเกิดกับเด็ก ๆ อายุ 5-9 ขวบ หากเราหรือคนใกล้ชิดตกน้ำต้องทำอย่างไร คุณอัญวุฒิ โพธิ์อภัย ตัวแทนจากมูลนิธิร่วมกตัญญู ได้แชร์เคล็ดลับการเอาตัวรอดด้วยวิธี “ตะโกน โยน ยื่น” สิ่งสำคัญคือการมีสติ ไม่ตกใจ รู้จักวิธีการ ร้องขอความช่วยเหลือและลอยตัวอยู่ในน้ำ กรณีคนจมน้ำยังมีสติ ให้โยนวัตถุใกล้ตัวที่สามารถลอยน้ำได้ หรือยื่นวัตถุเพื่อให้ผู้ประสบอุบัติเหตุใช้เกาะและลอยตัวเข้าสู่ฝั่ง ส่วนในกรณีคนจมน้ำหมดสติ ให้ประเมินสถานการณ์อย่างถี่ถ้วน ก่อนกระโดดลงไปช่วย หากขับรถตกน้ำ ให้ตั้งสติและรีบลดกระจกหรือใช้วัตถุที่มีอยู่ในรถ เช่น เบาะรถตรงส่วนบน หรือไม้ทุบกระจก พังกระจกรถ จากนั้นรีบว่ายออกจากตัวรถโดยเร็วที่สุด ควรระมัดระวังในการเล่นน้ำหรือขับขี่ หลีกเลี่ยงเส้นทางที่ไม่คุ้นเคย ลดความความเร็วในการขับขี่ เพื่อให้ทุกคนได้เฉลิมฉลองในเทศกาลแห่งความสุขอย่างมีความสุขจริง ๆ

ป้องกันตัวเองจากการคุกคามทางเพศอย่างไร? ขณะเล่นสงกรานต์

เหตุการณ์ที่มักเกิดขึ้นบ่อย ๆ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งมีการสังสรรค์รื่นเริง และมีการดื่มสุราแอลกอฮอล์ ซึ่งสามารถนำไปสู่การล่วงละเมิดทางเพศ เราควรปฏิเสธอย่างไรในช่วงเวลาคับขับดังกล่าว คุณสุภาวดี นวลมณี นักจิตวิทยาคลินิก กรมสุขภาพจิต ได้อธิบายถึงการคุกคามทางเพศว่า คือการกระทำหรือแสดงออกทางเพศทั้งทางตรงและทางอ้อม ทั้งสายตา การพูด ท่าทาง ซึ่งสิ่งที่ควรทำการถอยห่าง ออกมาอยู่ในที่ที่ปลอดภัย ทบทวนความรู้สึกของตนเอง และปฏิเสธให้ผู้อื่นทราบ ไม่ว่าจะเกิดจากคนใกล้ชิดหรือไม่ก็ตาม เพราะการ “การปฏิเสธ เป็นสิทธิส่วนบุคคลที่ควรเคารพและยอมรับ” อาจจะใช้วิธีให้เหตุผลประกอบ อย่าแสดงความลังเล แต่ไม่ควรใช้รูปประโยคในเชิงต่อว่า เพราะจะนำไปสู่การโต้เถียงและอาจเกิดการทะเลาะวิวาท วิธีนี้จะทำให้เกิดความปลอดภัยและเป็นการป้องกันความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นกับตัวเราได้

เนื้อหาเหล่านี้มาจากงานเสวนาออนไลน์ “One Health in the Virtual Park” ประจำเดือนเมษายน ในหัวข้อ “เที่ยวสงกรานต์ปลอดภัย” ซึ่งจัดขึ้นโดยเครือข่ายมหาวิทยาลัยสุขภาพหนึ่งเดียวแห่งประเทศไทย (Thailand One Health University Network; THOHUN) สามารถติดตามงานเสวนาครั้งต่อไปได้ที่เพจ Thailand One Health University Network http://www.facebook.com/NCOTHOHUN และที่เพจ Perceptia https://www.facebook.com/page.perceptia

บทความโดย: เครือข่ายมหาวิทยาลัยสุขภาพหนึ่งเดียวแห่งประเทศไทย (Thailand One Health University Network; THOHUN)